DASM chia sẻ chuyên đề âm học & vật liệu tại Đại học Xây dựng, cung cấp kiến thức thực tế về vật liệu tiêu âm – cách âm, phương pháp đo đạc và ứng dụng trong công trình xây dựng hiện đại.
Trong bối cảnh kiến trúc – xây dựng phát triển theo hướng coi trọng trải nghiệm không gian và sức khỏe người sử dụng, âm học (Acoustics) ngày càng đóng vai trò quan trọng. Một công trình không chỉ cần bền vững về kết cấu, đẹp về hình khối mà còn phải kiểm soát được âm thanh để tạo môi trường làm việc, học tập và sinh hoạt hiệu quả.
Nhằm mang kiến thức âm học đến gần hơn với sinh viên – những kỹ sư vật liệu tương lai, sáng nay Viện Phát triển và Ứng dụng Vật liệu Âm thanh DASM đã tổ chức buổi seminar chia sẻ chuyên đề tại Khoa Vật liệu Xây dựng – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, do Anh Nguyễn Phương Lâm – Viện trưởng DASM trực tiếp trình bày.
Nội dung seminar: Kiến thức âm học & vật liệu dưới góc nhìn khoa học – ứng dụng
- Âm thanh là gì? Phân tích đặc tính vật lý và sự lan truyền trong môi trường
Buổi seminar bắt đầu với phần định nghĩa khoa học về âm thanh, bao gồm:
- Bản chất dao động cơ học
- Các đại lượng đo lường quan trọng như tần số (Hz), cường độ (dB), biên độ, áp suất âm thanh
- Quá trình lan truyền và tương tác với vật thể (phản xạ – hấp thụ – xuyên âm)
Những nền tảng này giúp sinh viên hiểu vì sao âm thanh trong không gian có thể gây vang (echo), dội (reverb), nhiễu (noise) hoặc giảm chất lượng giao tiếp – một vấn đề phổ biến trong văn phòng mở, lớp học, hội trường và trung tâm thương mại.
- Vật liệu âm học và vai trò trong công trình
Tiếp theo, seminar giới thiệu hệ vật liệu âm học (Acoustic Materials) với ba nhóm chức năng chính:
- Tiêu âm (Sound Absorption): giảm phản xạ âm, hạn chế vang dội
- Cách âm (Sound Insulation): giảm truyền âm giữa hai không gian
- Tán âm (Sound Diffusion): phân tán sóng âm để tạo âm trường tự nhiên
Đây là nền tảng để sinh viên tiếp cận âm học không chỉ trên mô hình lý thuyết mà còn trong bối cảnh thiết kế – thi công công trình hiện đại.
- Nguyên lý hoạt động của vật liệu tiêu âm & cách âm
Phần chuyên sâu được nhiều sinh viên quan tâm nhất xoay quanh cơ chế hoạt động của vật liệu, trong đó:
Vật liệu tiêu âm phụ thuộc vào các yếu tố như:
- Cấu trúc lỗ rỗng liên thông
- Kích thước mao quản/sợi
- Điện trở dòng khí
- Tỷ trọng khối
- Độ dày vật liệu
- Độ ngoằn nghèo dòng khí
Ví dụ phổ biến:
+ Bông khoáng, bông thủy tinh (fibrous)
+ Foam tiêu âm (open-cell)
+ Tấm gỗ đục lỗ micro-perforated
+ Tấm tiêu âm sonic
Vật liệu cách âm dựa trên:
- Khối lượng riêng và tỷ trọng
- Độ cứng đàn hồi và tần số trùng phùng
- Hệ số giảm chấn nội bộ
- Cấu trúc lỗ rỗng và trở kháng dòng chảy
Các ví dụ gắn với thực tế như cao su non, bông khoáng, tường thạch cao 2 lớp, kính nhiều lớp, panel composite, cho thấy vật liệu âm học đã hiện diện rộng rãi trong công trình Việt Nam.
- Phân loại vật liệu âm học theo chức năng – cấu trúc – ứng dụng
Seminar đi sâu vào cách phân loại vật liệu theo tiêu chí kỹ thuật:
- Theo chức năng: vâht liệu tiêu âm – vật liệu cách âm – tán âm – giảm rung
- Theo cấu trúc: sợi – xốp – màng – cộng hưởng – composite
- Theo ứng dụng: studio – văn phòng – dân dụng – công nghiệp – giáo dục – y tế
Việc phân loại giúp sinh viên hiểu rằng một vật liệu âm học tốt phải phù hợp với mục tiêu công trình, thay vì chỉ lựa chọn theo thói quen thị trường.
- Hành trình phát triển của vật liệu âm thanh
Từ lịch sử đến hiện đại, seminar cho thấy vật liệu tiêu âm – cách âm đã phát triển qua nhiều thế hệ:
Vật liệu tự nhiên: len, rơm rạ, gỗ, sợi tre
Vật liệu công nghiệp: bông khoáng, bông thủy tinh
Polymer & elastomer
Micro-perforated & composite
Vật liệu xanh & tái chế cho công trình bền vững
Xu hướng Green Acoustic Materials là điểm được nhấn mạnh, phù hợp định hướng phát triển bền vững trong ngành xây dựng.
- Phương pháp đo lường hệ số tiêu âm – cách âm và hệ tiêu chuẩn kiểm định
Đây là phần mang tính kỹ thuật – phòng thí nghiệm, bao gồm:
- Buồng vang (Reverberation Chamber) – đo hệ số tiêu âm α
- Buồng hai phòng (Transmission Room – Receiving Room) – đo truyền âm
- STC, Rw, DnT, LnT – các chỉ số đánh giá cách âm
- Các tiêu chuẩn ISO – ASTM – EN
Phần này cũng giúp sinh viên hiểu tại sao vật liệu không thể “tự xưng” tiêu âm – cách âm mà phải được đo kiểm bằng tiêu chuẩn quốc tế tại phòng lab.
Tương tác trực tiếp: Khi vật liệu bước ra khỏi sách vở
Không khí buổi seminar trở nên sôi nổi khi sinh viên thảo luận về đặc tính tiêu âm – cách âm của những vật liệu quen thuộc như gỗ, kim loại, thạch cao, kính, vải, foam, bông khoáng. Các ví dụ công trình thực tế cho thấy hiệu ứng âm học có thể quyết định:
- Chất lượng bài giảng trong lớp học
- Sự tập trung trong văn phòng
- Sự riêng tư âm thanh trong bệnh viện & nhà ở
- Trải nghiệm âm nhạc tại phòng hòa nhạc & studio
Những trao đổi này giúp kiến thức trở nên ứng dụng & liên ngành hơn, thay vì dừng lại ở lý thuyết.
Vai trò tiên phong của DASM trong nghiên cứu & ứng dụng vật liệu âm học
Với định hướng khoa học – ứng dụng, DASM đang thúc đẩy nhận thức về âm học công trình tại Việt Nam thông qua nghiên cứu vật liệu, thử nghiệm và đo kiểm tiêu chuẩn và chia sẻ tri thức cho cộng đồng kỹ thuật.
Âm học được xem là yếu tố cấu thành trải nghiệm không gian, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự tập trung và hiệu suất làm việc. Việc tiếp cận lĩnh vực này từ sớm sẽ mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên.
DASM luôn đồng hành với thế hệ kỹ sư vật liệu tương lai
Kết thúc buổi seminar, DASM gửi lời cảm ơn tới Khoa Vật liệu Xây dựng và các bạn sinh viên Đại học Xây dựng Hà Nội đã đón tiếp nồng nhiệt và trao đổi cởi mở. DASM tin rằng việc lan tỏa tri thức âm học sẽ góp phần nâng cao chất lượng công trình tại Việt Nam trong tương lai.
DASM tạo điều kiện để các bạn trẻ yêu thích kỹ thuật âm học đến trải nghiệm môi trường thực tế, tích lũy kinh nghiệm và định hình lộ trình nghề nghiệp, hướng tới cơ hội hợp tác bền vững sau khi ra trường.
